Zeefauna in Zeeland deel 1

Zeefauna in Zeeland deel 1 Zeefauna in Zeeland deel 1 is het tweede deel van de boekenreeks Fauna Zeelandica. Een tikje verwarrend zoveel zeedelen en dierenreeksen in een zin, maar dat wordt zo wel duidelijk. Fauna Zeelandica verschijnt op initiatief van Het Zeeuws Landschap en is bedoeld om van zoveel mogelijk diergroepen het voorkomen in Zeeland in beeld te brengen. De eerste uit de reeks behandelt de dagvlinders in Zeeland. Dat de twee uitgaven in deze reeks qua lay-out erg van elkaar afwijken is met name jammer voor de verwoede verzamelaars onder ons. Het zou het mooier zijn een halve meter Fauna Zeelandica in de kast te hebben met dan toch in ieder geval een vergelijkbaar ruggetje.

Zeefauna in Zeeland gaat, hoe kan het ook anders, over het leven onder water. Wat meer specifiek over de mariene aquatische macrofauna. Omdat het uitgebreide aantal zeedieren van de Zeeuwse wateren niet in een boek past zullen er meerdere delen verschijnen. In dit eerste deel passeren sponzen, neteldieren, ribkwallen, wormen, tentakeldieren, stekelhuidigen en zakpijpen de revue. Liefhebbers van het ‘grote wild’ zullen dus nog even geduld moeten hebben en kunnen zich tot die tijd verdiepen in de wondere wereld van zweephaarkamertjes, commensale relaties, hermafrodieten, gonoforen of gonoporen en medusen.

Het leuke van de reeks Fauna Zeelandica is dat er geschreven wordt door deskundige vrijwilligers en ook de meest prachtige foto’s om niet beschikbaar worden gesteld. Aan de Zeefauna in Zeeland werkten een tiental leden van de BW mee! Naast Dominique Willemse en Rob Leewis, die ook in de redactie zaten, hebben Harry Holsteijn en Anne en Mat Vestjens soortbeschrijvingen gemaakt. Een een groot deel van de plaatjes is van de hand van Ron Offermans, Marco Faasse, René Lipmann, Duncan van Vliet, Peter van Bragt en ook hier leverden Harry Holsteijn en Mat Vestjens hun werk. Het boek telt ruim 200 pagina’s waar naast redelijk uitgebreide soortbeschrijvingen ook terecht ruimte en tijd is genomen voor de beschrijving van het systeem. In de inleiding worden de verschillende getijdenzones en ondergronden waarin en waarop soorten zich kunnen vestigen kort maar helder uiteengezet. Tevens worden de algemeenheden van het mariene ecosysteem beschreven. Hoofdstuk twee gaat in op de de typologie van de Deltawateren. Leuk om wat meer te weten te komen over de ontstaansgeschiedenis van de delta en de invloed van menselijk ingrijpen in de dynamiek. Vervolgens worden de verschillende deltawateren en hun karakteristiek beschreven.

Zelfs voor een niet Zeeuw is het derde hoofstuk goed te lezen. Het gaat hier over de geschiedenis van het zee-onderzoek in Zeeland. Mannen als Baster, Bomme en Slabber; dat waren ze wel. En ook niet uit te vlakken het Natuurkundig Genootschap der Dames! Het hoofstuk eindigt met de professionalisering van het mariene onderzoek, maar niet zonder daarbij het belang van bijdragen van vele amateur-onderzoekers te benoemen. Na het niet te vermijden onderdeel over taxonomie en systematiek (overigens prima beschreven vanuit het principe dat het uitermate saaie kost is) komen we dan toch bij de beschrijving van de verschillende soorten. De keuze van de besproken soorten is op basis van een lijst die door Marco Faasse werd opgesteld op verzoek van het Zeeuws Landschap. Daarnaast zijn er lijsten opgenomen met daarin alle uit de vakliteratuur bekende soorten en hoe het voorkomen in Zeeland zich verhoudt tot de rest van Nederland. Het boek eindigt met een biologische duikkalender. Per maand is handig op een rijtje gezet wat er te gebeuren staat. Zo weet je wanneer inktvissen hun eieren gaan afzetten en wanneer het de beste tijd is voor blauwtipjes. De verklarende woordenlijst tenslotte, is wel een must bij sommige hoofdtukken. De ene auteur beheerst de kunst van het weglaten namelijk wat beter dan de andere waardoor het hier en daar echt een worstelpartij is door de wetenschappelijkheden. Dat wordt er door de keuze om de tabellen in deze vorm op te nemen niet beter van.
Wat ik persoonlijk minder prettig vind is het hoge fotoshopgehalte in de lay-out. Foto onder foto, schaduwrand over schaduwrand, verschillende lettergrootten tuimelen over elkaar en de uitlijning van de kolommen heeft veel weg van een trekharmonica; het is mij wat te veel. Ondanks alles mag het eindresultaat er best wezen en ik kijk dan ook uit naar de volgende verschijning.

Mireille Oonk

Zeefauna in Zeeland deel 1 Auteurs: Rob Leewis, Dominique Willemse, Petra Sloof-Spijker en Chiel Jacobusse. Jaar: 2005

Illustraties: kleurenfoto’s en tabellen Prijs: € ---- Uitgever: Het Zeeuwse Landschap ISBN: 90-806370-4-1